( حقوق عمومی) الف- مقرراتی که مقامات صلاحیتدارما نند وزیریا شهردار و غیره وضع و در معرض اجراء میگذارند خواه هدف آن تسهیل اجراءو تشریح قا نونی از قوا نین موضوعه باشد خواه در مواردی باشدکه اساسا قا نونی وضع نشده است در همین مورد، لفظ نظامنامه هم استعمال شده است 0 گاه خود مجلس وضع نظامنامه می کند.
در حقوق اسلام اینگو نه مقررات را حکم می گفتند و آنرا درمقابل " شرع " بکار می بردند . وضع اینگونه مقررات را( که بنا بر تدوین آن نداشتند) حکومت می نا مید ند.
ب- آئین نامه (Reglement)یا نظامنامه عبارت است از مقررات کلی که توسط مراجع اجرائی قانون بمنظور اجراء وظائف اجرائی و تحقق بخشیدن بآنها وضع شده باشد وشامل آئین نامه های مصوب پارلمان نمی باشد( آئین نامه مصوب پارلمان داخل در مفهوم قا نون به معنی ا عم که شامل کلیه مصو بات کلی پارلمان است می شود. )
آئین نامه باین معنی مفهوم عامی دارد که جزقا نون (یعنی مصو بات کلی پار لمان ) و بخشنامه همه چیز را شامل است و مفهوم تصویب نامه از تحت آن خارج نیست و معنی درست آئیئ نامه همین است .
