(جزا) جرمی است که در مرئی ومنظر مامورکشف جرم یا جمعی از مردم واقع شود. اگر آثار جرم بلافاصله پس از وقوع دیده شود جرم در حکم مشهود است و هم چنین است اگرمجنی علیه بلافاصله پس از وقوع جرم کسی را بعنوان مجرم معرفی کند یا در زمان نزدیک بوقوع جرم آثار بارز جرم در ید و تصرف متهم دیده شود ویا تعلق آن آثار و اسباب به متهم محرزگردد ویا متهم در زمان نزدیک بوقوع جرم قصد فرار داشته باشد و یا در حال فرار (در زمان نزدیک بوقوع جرم) دستگیر شود. (ماده 23 آئین دادرسی کیفری وماده 128 دادرسی وکیفر ارتش)
