(فقه) مقصود از اصل , اصل عملی است (رک. اصل عملی) که معادل فرض قانونی است و مقصود از ظاهر، اماره است (رک. اماره) مثلا اگر مال مورد ودیعه تلف شود و مالک خسارت بخواهد وامین ادعاء کند که بدون تعدی و تفریط تلف شده است اصل عدم وقوع مواظبت واحتیاط لازم ازطرف امین بنفع مالک جاری است ولی ظاهر درباب امانات این است که امین خیانت نمیکند زیرا اشخاص مال خود را بعد از تجربه وآزمایش واعتماد به شخصی میدهند وغالبا امین خیانت نمیکند. این ظاهر بنفع امین است در این جا اصل و ظاهر باهم تعارض دارند. درعمل گاهی ظاهر را بر اصل مقدم میدارند و گاهی اصل را و در فقه قاعده کلی برای تمام موارد تعارض اصل وظاهر دیده نشده است. بنابراین موقعی اصل وظاهر باهم تعارض دارند که مقتضای اصل، مخالف با مقتضای ظاهر باشد.
