این نتیجه چگونه به دست آمد؟
ترکه قابل تقسیم = (دارایی − دیون − هزینههای مقدم) × (۱ − وصیت معتبر)؛ سپس سهم قانونی هر وارث اعمال میشود. باقیمانده ترکه پس از سهم همسر و والدین ÷ (۱ پسر × ۲ + ۱ دختر × ۱) × سهم پسر. نتیجه بر اساس ورودیهای همین فرم و آخرین تعرفهها و شاخصهای رسمی نمایش داده شده است.
این ابزار مستقل فقط بر مبنای قانون مدنی ایران محاسبه میکند و پروفایل مذاهب یا کشورهای دیگر ندارد. ابتدا دارایی ناخالص، دیون، هزینههای مقدم و وصیت را وارد کنید؛ سپس تأهل متوفی و ورثه را مشخص کنید.
به موجب مواد ۸۶۱، ۸۶۲ و ۸۶۳ قانون مدنی، موجب ارث نسب و سبب است و خویشاوندان نسبی در سه طبقه قرار میگیرند؛ وجود وارث طبقه مقدم میتواند وارث طبقه مؤخر را از ارث محروم کند.
در طبقه اول، سهم هر پسر دو برابر سهم هر دختر است. سهم پدر و مادر در صورت وجود فرزند معمولاً یکششم است و سهم همسر به نوع همسر و وجود یا نبود فرزند وابسته است؛ اگر چند همسر در قید حیات باشند، سهم قانونی همسران بین آنها تقسیم میشود.
همسر متوفی در عقد دائم، به عنوان وارث سببی شناخته میشود و موضوع ماده ۸۶۴ قانون مدنی است. اگر شخصی از جهت نسب و سبب وارث نداشته باشد، وضعیت ترکه مطابق ماده ۸۶۶ قانون مدنی بررسی میشود.
اگر طبقه اول وارث مؤثر نداشته باشد، طبقه دوم شامل اجداد و برادر و خواهر فعال میشود. مواد ۹۱۶ تا ۹۲۴ قانون مدنی برای این طبقه، حجب برادر و خواهر ابی، نسبت دو برابر برای مرد و زن و سهم متقربین به مادر را مشخص میکنند.
اگر از طبقات اول و دوم وارث مؤثر وجود نداشته باشد، طبقه سوم شامل عمو، عمه، دایی و خاله بررسی میشود. مواد ۹۲۸ تا ۹۳۳ قانون مدنی برای این طبقه، تقدم ابوینی بر ابی و تفاوت شاخه پدری و مادری را بیان میکنند.
دیون و هزینههای مقدم از دارایی ناخالص کسر میشوند و مجموع وصیتها تا یکسوم ترکه پس از این کسر معتبر در نظر گرفته میشود؛ مازاد بر یکسوم فقط با فعالکردن رضایت ورثه وارد محاسبه میشود.
فرم، نزدیکترین طبقه دارای وارث را بهصورت خودکار فعال میکند و ورثه طبقه بعد را طبق ماده ۸۶۳ قانون مدنی در صورت وجود وارث طبقه مقدم وارد تقسیم نمیکند. وصیت واجب، جنین، مفقودالاثر، مناسخات، اولادِ برادر و خواهر، اولادِ عمو و دایی، حجبهای خاص، رد و عَول نیازمند بررسی پرونده و گواهی انحصار وراثت هستند.
مبنای کلی
مواد ۸۶۱ تا ۸۶۶، ۹۱۶ تا ۹۲۴ و ۹۲۸ تا ۹۳۳ قانون مدنی ایران؛ مذاهب و نظامهای حقوقی خارج از ایران در این ابزار پشتیبانی نمیشوند.