درود بر شما ؛
برای **برقراری مستمریِ بازماندگان از حقوقِ دخترِ مرحومتان (معلم)** معیار اصلی معمولاً این‌هاست، نه اینکه آن زمان «بیمه درمانیِ مادرتان» تحت پوشش چه کسی بوده:

1) **مرحومه هنگام فوت “شاغل رسمی/پیمانی” یا “بازنشسته” آموزش‌وپرورش بوده باشد** و برایش **کسور بازنشستگی** پرداخت شده باشد.
2) **مادر** در زمان فوت، **در قید حیات** بوده باشد.
3) **سهم‌الارث مستمری بازماندگان** طبق مقررات صندوق (کشوری) تعیین می‌شود.
4) نکته مهم: **تحت پوشش بیمه درمانی بودن** (مثلاً زیر دفترچه درمانیِ شما) معمولاً **ملاک ردِ مستمری نیست**. بیمه درمانی با **حقوق وظیفه/مستمری** دو موضوع جداست.

### چرا ممکن است به شما “رد” گفته باشند؟
یکی از این حالت‌ها محتمل است:
- پرونده‌ی مرحومه را به جای **“حقوق وظیفه بازماندگان”** با موضوع **“تبعیت درمانی/دفترچه”** قاطی کرده‌اند.
- مرحومه **مشمول صندوق دیگری** بوده (مثلاً تأمین اجتماعی) یا وضعیت استخدامی‌اش طوری بوده که **حقوق وظیفه برقرار نمی‌شود**.
- مدارک ناقص بوده یا درخواست از مسیر درست ثبت نشده.

### کارهای پیشنهادی و عملی (گام‌به‌گام)
1) **صندوق دقیق مرحومه را مشخص کنید**:
آیا «صندوق بازنشستگی کشوری (آموزش‌وپرورش)» بوده یا «تأمین اجتماعی» یا…؟
2) از اداره آموزش‌وپرورش محل خدمت/منطقه، این‌ها را بگیرید:
- **حکم کارگزینی/آخرین حکم**
- **گواهی اشتغال به کار یا بازنشستگی مرحومه**
- **گواهی کسر کسور بازنشستگی** (یا سابقه بیمه)
3) با مدارک هویتی مادر (شناسنامه/کارت ملی) + **گواهی فوت مرحومه** + **گواهی فوت پدر** + **استشهاد/گواهی عدم دریافت مستمری از جای دیگر (اگر خواستند)**، درخواست را با عنوان دقیق ثبت کنید:
**“برقراری حقوق وظیفه/مستمری بازماندگان برای مادر متوفی”**
4) اگر شفاهی رد کردند، **حتماً جواب کتبیِ دارای شماره نامه** بخواهید. بدون پاسخ کتبی، پیگیری سخت می‌شود.
5) اگر باز هم رد شد، با همان نامه می‌توانید **اعتراض/درخواست تجدیدنظر** ثبت کنید و موضوع را به **واحد رسیدگی به شکایات صندوق/هیات‌های مربوط** ارجاع دهید.

### یک نکته مهم درباره “تعلیق نمی‌گیرد”
عبارتی که گفتند («چون تحت پوشش درمانی پسرش بوده مستمری تعلیق نمی‌گیرد») از نظر مفهومی هم عجیب است؛ معمولاً می‌گویند **“تعلق نمی‌گیرد”** نه “تعلیق”. همین نشان می‌دهد احتمالاً موضوع درست فهم/ثبت نشده.

---

برای اینکه دقیق‌تر و کوتاه‌تر راهنمایی‌تان کنم، لطفاً فقط به این 4 سؤال جواب دهید:
1) مرحومه **بازنشسته شد** یا **حین خدمت فوت کرد**؟
2) آخرین محل خدمت/استان و اینکه **صندوق بازنشستگی کشوری** بوده قطعی است؟
3) آیا مادر الآن **هر نوع مستمری دیگری** (از همسر یا فرزند دیگر) می‌گیرد؟
4) از صندوق/اداره، **نامه رد کتبی** دارید یا فقط شفاهی گفته‌اند؟

اگر این‌ها را بفرمایید، می‌گویم دقیقاً از کدام مسیر و با چه عنوانی اقدام کنید و چه مدارکی معمولاً تعیین‌کننده‌اند.

.طبق قوانین صندوق بازنشستگی کشوری، برقراری مستمری برای والدین متوفی شرایط خاصی دارد. مانع اصلی در پرونده شما، بحث «تحت تکفل بودن» در زمان فوت است.
بر اساس ماده ۸۶ قانون استخدام کشوری، شرط برقراری حقوق وظیفه برای والدین را تحت تکفل بودن آن‌ها در زمان حیات کارمند می‌داند. از نظر سازمان، داشتن بیمه درمانی نزد فرزند دیگر (شما) به معنای عدم تکفل توسط دختر متوفی تلقی شده است.
برای تغییر این وضعیت، باید ثابت کنید که علیرغم مسائل بیمه‌ای، مادر در واقعیت تحت تکفل مالی و معیشتی دختر مرحومشان بوده‌اند:

1. ارائه مدارک سکونت مشترک:
استشهادیه محلی و تاییدیه شورای محل یا مسجد مبنی بر اینکه مادر سال‌ها در شهر محل خدمت دخترشان با ایشان زندگی کرده و توسط او اداره می‌شده‌اند.
ارائه مدارک پزشکی مادر که نشان‌دهنده نیاز به مراقبت بوده و این مراقبت توسط دختر متوفی انجام می‌شده است.
از سازمان بازنشستگی بخواهید هیئت تحقیق یا بازرس به محل اعزام کند تا وضعیت معیشتی و سوابق زندگی مادر در زمان حیات متوفی را بررسی کنند.
از سازمان تأمین اجتماعی و صندوق‌های دیگر گواهی مبنی بر اینکه مادر هیچ‌گونه حقوق یا مستمری دیگری دریافت نمی‌کنند. اگر سازمان بازنشستگی درخواست شما را کتباً رد کرد، می‌توانید به دیوان عدالت اداری شکایت کنید. دیوان در موارد متعددی رأی داده است که صرفِ داشتن بیمه درمانی نزد یک فرزند، لزوماً به معنای عدم تکفل مالی توسط فرزند دیگر نیست؛ به‌ویژه اگر ثابت شود مخارج اصلی زندگی بر عهده متوفی بوده است.

مدارک مورد نیاز برای شروع مجدد فرایند
گواهی فوت و حکم کارگزینی زمان فوت خواهر.
مدارک هویتی مادر و گواهی فوت پدر.
تاییدیه عدم دریافت حقوق و مستمری توسط مادر.
استشهادیه مبنی بر نگهداری و تکفل مادر توسط دختر متوفی.
اخذ نظریه با نامه کتبی جواب سازمان مبنی بر رد درخواست برق ترب مستمری مادر
توجه بفرمایید :پبا توجه به گذشت زمان طولانی (۲۰ سال)، اثبات این موضوع دشوارتر هم می باشد اما از نظر قانونی حق پیگیری در دیوان عدالت اداری برای شما محفوظ است.

پاسخ سازمان مبنی بر رد مستمری به دلیل بیمه درمانی، اشتباه قانونی است. صرف تحت پوشش بیمه درمانی پسر بودن، ربطی به اثبات وابستگی مالی مادر به دختر مرحوم در زمان فوت ندارد.

شما باید با جمع‌آوری مدارکی دال بر زندگی مشترک مادر با دختر مرحوم و دریافت پاسخ کتبی رد درخواست از سازمان بازنشستگی، در دیوان عدالت اداری طرح شکایت کنید. توضیح دهید که مادر صرفاً برای مراقبت از دختر بیمارش نزد او زندگی می‌کرده و تحت تکفل مالی وی بوده است. رویه دیوان در این موارد به نفع شماست.

سلام، طبق مقررات صندوق بازنشستگی کشوری، در صورت فوت مستخدم، مادر فاقد شوهر و فاقد درآمد که تحت تکفل فرزند متوفی بوده باشدمی‌تواند از حقوق مستمری بهره‌مند شود و تحت پوشش بیمه درمانی بودن نزد فرزند دیگر مانع قانونی محسوب نمی‌شود.
پیشنهاد می‌شود درخواست کتبی در صندوق بازنشستگی کشوری ثبت گردد و در صورت رد درخواست، از طریق دادخواست در دیوان عدالت اداری برای برقراری مستمری مادر مستخدم متوفی اقدام شود.

سلام و احترام
موضوع مستمری مادرتان از محل فوت دختر مرحومشان نیازمند بررسی دقیق پرونده و مقررات صندوق بازنشستگی مربوطه است، اما به طور کلی اگر دختر مرحوم شما در زمان فوت، بازنشسته یا مشمول دریافت حقوق بازنشستگی و مستمری بوده باشد و مادر ایشان نیز در زمان فوت، تحت تکفل یا از نظر قانونی واجد شرایط شناخته شود، امکان طرح درخواست برقراری مستمری برای مادر وجود دارد.
اینکه در مراجعه به سازمان گفته‌اند چون در آن زمان مادر تحت پوشش بیمه درمانی پسرش بوده، مستمری به او تعلق نمی‌گیرد، لزوماً به این معنا نیست که حق قانونی برای همیشه از بین رفته باشد، زیرا پوشش بیمه درمانی با استحقاق دریافت مستمری دو موضوع جداگانه هستند و باید مستندات پرونده دقیقاً بررسی شود.

اگر مادر شما اکنون سالخورده، بیمار و فاقد هرگونه درآمد و منبع معیشتی باشد، این موضوع می‌تواند در بررسی مجدد پرونده به نفع ایشان مورد توجه قرار گیرد، به‌ویژه اگر بتوان اثبات کرد که در زمان حیات دختر مرحوم، در عمل تحت تکفل او بوده‌اند یا حداقل از حمایت معیشتی او برخوردار بوده‌اند.

در این شرایط بهتر است مدارکی
مانند گواهی فوت دختر مرحوم،
مدارک هویتی مادر،
اسناد مربوط به سابقه خدمت
و بیمه دختر مرحوم،
مدارک پزشکی مربوط به بیماری و پیوند کلیه و نیز هر مدرکی که نشان دهد مادر سال‌ها با دخترشان زندگی می‌کرده و از نظر مالی به او وابسته بوده، جمع‌آوری و ضمیمه درخواست شود.
همچنین اگر قبلاً پاسخ شفاهی یا کتبی از سازمان گرفته‌اید، حتماً همان پاسخ را هم مطالبه و نگهداری کنید تا بدانید استناد دقیق آن‌ها به چه ماده یا مقرره‌ای بوده است. بعد از آن می‌توانید به صورت کتبی تقاضای بررسی مجدد و برقراری مستمری را ثبت کنید و در متن درخواست تأکید کنید که مادر شما سالخورده، بیمار، بدون درآمد و فاقد هرگونه پشتوانه مالی است و سال‌ها در کنار دختر مرحومشان زندگی و از او نگهداری کرده‌اند.

اگر در شعبه مربوطه نتیجه نگرفتید، می‌توانید پرونده را از طریق واحد رسیدگی به شکایات، کمیسیون‌های داخلی سازمان یا مسیرهای اداری بالاتر پیگیری کنید. در واقع بیمه درمانی داشتن، به‌تنهایی مانع مطلق برای برقراری مستمری نیست و آنچه تعیین‌کننده است، شرایط قانونی والدین متوفی، وضعیت تکفل، و مفاد دقیق قانون و آیین‌نامه‌های صندوق مربوطه است.

سلام وقت بخیر،کاربرارجمند با توجه به توضیحات شما، ملاک اصلی برای برقراری مستمری بازماندگان از صندوق بازنشستگی این است که در زمان فوتِ مستخدم یا بازنشسته، شخصِ متقاضی از نظر قانونی در شمار افراد واجد شرایط باشد و بتواند وابستگی و استحقاق خود را طبق مقررات اثبات کند، بنابراین صرف این که مادر شما در مقطعی تحت تکفل درمانی فرزند مرحوم بوده به تنهایی به معنای قطع قطعی حق مستمری نیست، اما در عمل سازمان بازنشستگی معمولاً بر اساس اسناد و مقررات حاکم، بررسی می‌کند که آیا ایشان در زمان فوت فرزندشان تحت تکفل و واجد شرایط دریافت حقوق وظیفه یا مستمری بازماندگان بوده‌اند یا خیر، و اگر ابتدا درخواست رد شده، بهتر است با ارائه مدارکی مانند گواهی فوت، مدارک استخدام و فوت فرزند معلم، اسناد بیماری و ناتوانی، مدارک سکونت و تکفل واقعی مادر نزد دختر مرحوم، و نیز استناد به رأی یا نظر کمیسیون‌های مربوطه، از طریق واحد حقوقی یا هیأت رسیدگی به شکایات همان سازمان درخواست بازنگری و تجدیدنظر بدهید، زیرا در بسیاری از موارد امکان بررسی مجدد بر مبنای شرایط خاص و احراز کفالت واقعی و فقدان درآمد وجود دارد؛ همچنین اگر پاسخ سازمان همچنان منفی بود، مراجعه به دیوان عدالت می‌تواند مسیر مؤثری برای پیگیری حق احتمالی مادرتان باشد.