ترمینولوژی حقوقی

در اصطلاحات قدیم به کسی گفته می شد که در دعاوی و امور راجع بمقررات شرعی و حقوق شرعی( رک. حقوق عرفی) رسیدگی می کرد. درمقابل اصطلاح قاضی عرفی بکار رفته است.

کسیکه بدعا وی ناشی ازحقوق عرفی رسیدگی می کند. ( رک. حقوق عرفی)

بمعنی قاضی اختصاصی است. ( رک. قاضی اختصاصی )

( دادرسی) یا قاضی بطور مطلق ویا حاکم ویا دادرس. دادرسان مامور رسیدگی بجرائم و صدور حکم یا مامور رسیدگی بخصومات (در امور مدنی) و امورحسبی را گویند.

( فقه )قانون بسیار کلی که منشاء استنباط قوانین محدودتر بوده یا مبنای قوانین متعدد دیگر بوده باشد مانند قاعدهء لاضرر قاعده لزوم عقود و غیره. علم مخصوصی که از شعب علم فقه است بنام ((قواعد فقه ))شامل قواعد بمعنی بالا است که باوجود قرابت مفهوم آن با ((کلیات حقو…

(فقه) اگر کسی از روی حسن نیت و خدمت بغیر در مال اوتصرف کند ازنقص و تلف آن مال ضمان متوجه او نمیشود مثل اینکه برای نگهداری مواشی بی سر پرست چوپانی اقدام کند و درآن حال گرگی چند گوسفند را ببرد مدرک این قاعده آیه (ما علی المحسنین من سبیل) است(ماده 306 ق- م ).

(فقه) قاعده ای که ابزار استنباط احکام و اجتهاد است. از مواردی که درگذشته عده ای اتلاف عمر کرده و بیهوده کوشیده اند بین علم اصول و علم قواعد فقه فرق بگذارند( وفرقی هم که گذاشته اند چندان ثمره و نتیجه عملی قابل توجه ندارد )اصطلاح قاعده اصولی ( یا مساله اصولی …

رک. اقدام

( مدنی- فقه )تلف مورد معامله( ثمن شخصی یا مبیع شخصی) درزمان خیارشرط و خیار حیوان و خیار مجلس ( دراخیر اختلاف نظر هست )موجب ضمان معاوضی کسی است که خیار ندارد ماده 453 ق - م. (رک. ضمان معاوضی )