سلام طی قراردادی با یک شخصی ابزار تخصصی شرکت آب و خاک کشور را که تحویل اینجانب بود را جهت انجام مفاد قرارداد فی مابین اینجانب با آن شرکت را تحویل شخص ثالث دادم و مقرر گردید که پس از اتمام کار کلیه ابزار رو عیناً تحویل دهد و در صورت کم و کسر خریداری و جایگزین نماید الان یک سال میشه که کار تمام شده و میگه لوازم رو دزد برده و ۳تا اظهار نامه بهش دادم ولی فایده نداشت و من لوازم رو تهیه کردم و به شرکت عودت دادم حالا میتونم شکایت کنم که پول ابزار رو بگیرم یا نه ابزار دیگه به کار من نمیان
با توجه به توضیحات شما، در اصل امکان طرح دعوا برای مطالبه بهای ابزارهایی که شخص ثالث طبق قرارداد متعهد به استرداد عین آن‌ها یا خرید و جایگزینی در صورت کسری بوده و اکنون از انجام تعهد خودداری کرده است، وجود دارد؛ به‌شرط اینکه مفاد قرارداد و تحویل ابزار و میزان کسری و ارزش آن قابل اثبات باشد. در قالب دعوای حقوقی می‌توان حسب مفاد قرارداد، الزام متعهد به استرداد عین یا تهیه و تحویل مثل را خواست و در صورت تعذر یا تحقق شرایط قراردادی، مطالبه قیمت و نیز خسارات ناشی از عدم ایفای تعهد را پیگیری کرد. صرف اینکه ابزارهای جایگزین اکنون به کار شما نمی‌آیند، به‌تنهایی مانع طرح مطالبه نیست و محور دعوا «هزینه جایگزینی/قیمت ابزارهای تحویل‌نشده و خسارت عدم انجام تعهد» خواهد بود.
در خصوص ادعای «سرقت»، صرفِ این ادعا لزوماً موجب سقوط مسئولیت قراردادی شخص ثالث نیست و باید با توجه به نحوه نگهداری و مفاد تعهد قراردادی، مسئولیت قراردادی او بررسی شود. از طرف دیگر، مسیر کیفری نیز در صورتی قابل بررسی است که ابزارها به عنوان مال امانی در اختیار او بوده و با احراز سوءنیت، رفتارهایی مانند تصاحب، تلف، استعمال یا مفقود کردن عمدی محقق شده باشد؛ اما صرف مفقود شدن یا سرقت بدون احراز ارکان لازم، الزاماً خیانت در امانت محسوب نمی‌شود.
نکته مهم این است که چون شما نهایتاً خودتان ابزار را تهیه و به شرکت تحویل داده‌اید، برای مطالبه وجه باید دقیق مشخص شود مبنای مطالبه شما «قیمت ابزارهای مفقودی و هزینه جایگزینی» است یا «خسارت ناشی از عدم ایفای تعهد»، و نیز اینکه قرارداد حق رجوع شما برای این هزینه‌ها را چگونه پیش‌بینی کرده است. برای اقدام عملی، بررسی و آماده‌سازی مدارکی مثل متن قرارداد، صورتجلسه یا رسید تحویل ابزار به شخص ثالث، فهرست اقلام، اظهارنامه‌های ارسالی، اسناد خرید ابزارهای جایگزین و رسید تحویل به شرکت تعیین‌کننده است و بر نحوه طرح خواسته و امکان وصول اثر مستقیم دارد.
سلام وقت بخیر، کاربر بزرگوار، بله، در صورت وجود شرایط قانونی و اثبات مسئولیت قراردادی شخص مقابل، می‌توانید برای مطالبه هزینه ابزارهایی که به دلیل عدم استرداد آن‌ها ناچار به خرید مجدد شده‌اید، علیه وی دادخواست مطالبه وجه و خسارت مطرح کنید. با توجه به اینکه در قرارداد تصریح شده است شخص مقابل مکلف بوده پس از پایان کار، کلیه ابزارها را عیناً تحویل دهد و در صورت کسری، آن‌ها را خریداری و جایگزین کند، چنانچه ثابت شود وی به تعهد خود عمل نکرده و شما نیز برای تحویل ابزارها به شرکت ناچار به تهیه مجدد آن‌ها شده‌اید، می‌توانید هزینه‌های پرداختی را با ارائه قرارداد، اظهارنامه‌های ارسالی، فاکتورهای خرید و مدارک تحویل ابزارها به شرکت مطالبه کنید. ادعای سرقت به‌تنهایی موجب رفع مسئولیت قراردادی وی نیست و باید مفاد قرارداد و شرایط وقوع سرقت بررسی شود؛ زیرا مطابق مواد ۲۲۱ و ۲۲۶ قانون مدنی، در صورت تحقق شرایط مسئولیت قراردادی، امکان مطالبه خسارت ناشی از عدم انجام تعهد وجود دارد. البته اگر در قرارداد، تعهد به خرید و جایگزینی ابزارها صریح و مستقل باشد، مبنای مطالبه شما قوی‌تر خواهد بود. بنابراین، در دادخواست خود می‌توانید حسب مفاد قرارداد، مطالبه هزینه خرید ابزارهای مفقودشده و خسارات قانونی قابل مطالبه را درخواست کنید و مدارک خرید و تحویل مجدد ابزارها به شرکت را ضمیمه نمایید.
درود بر شما؛
با توجه به شرح شما، در اصل امکان مطالبه بهای ابزارهایی که به‌موجب تعهد قراردادی شخص ثالث مکلف به استرداد عین یا تهیه و جایگزینی آن‌ها بوده و از انجام تعهد خودداری کرده است، وجود دارد؛ مشروط بر اینکه قرارداد، تحویل ابزار، میزان کسری و ارزش آن قابل اثبات باشد.
مبنای دعوا حسب مفاد قرارداد، مواد ۱۰، ۲۱۹، ۲۲۰، ۲۲۱، ۲۲۲، ۲۲۶ و ۲۲۷ قانون مدنی است و می‌توان حسب مورد، الزام متعهد به استرداد عین یا تهیه و تحویل مثل و در صورت تعذر یا تحقق شرایط قراردادی، مطالبه قیمت و خسارات را درخواست کرد. ادعای «سرقت» نیز فی‌نفسه موجب سقوط مسئولیت قراردادی وی نیست و باید با توجه به نحوه نگهداری و مفاد تعهد، مسئولیت قراردادی او بررسی شود.
از حیث کیفری نیز چنانچه ابزارها به‌عنوان مال امانی در اختیار وی قرار گرفته و با احراز سوءنیت، تصاحب، تلف، استعمال یا مفقود کردن عمدی محقق شده باشد، بررسی عنوان خیانت در امانت موضوع ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی نیز قابل طرح است؛ لیکن صرف مفقود شدن یا سرقت ابزار، بدون احراز ارکان کیفری، الزاماً خیانت در امانت محسوب نمی‌شود.
نکته مهم این است که چون شما نهایتاً ابزار را از محل خود تهیه و به شرکت تحویل داده‌اید، برای مطالبه وجه باید دقیقاً مشخص شود مبنای مطالبه، «قیمت ابزارهای مفقودی و هزینه جایگزینی» است یا «خسارت ناشی از عدم ایفای تعهد» و آیا قرارداد حق رجوع شما به شخص ثالث را برای چنین هزینه‌ای پیش‌بینی کرده است.
پیش از طرح دعوا، بررسی متن قرارداد، صورتجلسه تحویل ابزار، فهرست اقلام، اظهارنامه‌ها، اسناد خرید ابزارهای جایگزین و رسید تحویل به شرکت تعیین‌کننده است؛ زیرا نحوه صحیح طرح خواسته و مستندات، مستقیماً بر قابلیت وصول آن اثر دارد. در صورت ارسال قرارداد و مدارک، می‌توان دقیقاً تعیین کرد چه خواسته‌ای با چه عنوانی مطرح شود و دادخواست و عندالاقتضاء شکواییه متناسب با پرونده تنظیم گردد.
