شرکت آب منطقه‌ای استان یزد در عملی خلافعرف و قانون بدون رعیت حدیم مرتع روستا و حریم قانونی رشته قنات و جوی آب قنات اقدام به حفر چاه اب آشامیدنی نموده است که هر چه رعایا اعتراض نمودند صرفاً با یک تعهد مبنی بر اینکه چنانچه آب قنات شما نقصان پیدا کرد ما در شبانه روز چند ساعت اب به قنات شما تزریق میکنیم حالا بعد از بیست ساله نتنها یکی از رشته های قنات ما خشکیده ، حتی هیچ آبی به قنات ما تزریق نمیگردد فقط در زمانی که بعلت نقص فنی منبع سرریز گردد مختصر آبی به قنات اضافه گردد که فوراً قطع میگردد، و نکته مهم دیگر آنکه در طول دو سال اخیر دو حلقه چاه دیگر درقسمت بالای کشتخوان مزرعه در اراضی صحرایی ما حفر نموده اند که منجر به تضییع حق و حقوق مالکانه و رعیتی رعایا و کشاورزان گردیده است ، حالا چگونه باید ادعای حق کنیم و نسبت به پلمپ چاه‌های مذکور اقدام و احقاق حق کنیم
برآیند پاسخ‌ها این است که برای احقاق حق درباره خشکیدن یا کاهش آبدهی قنات و آثار حفر چاه‌ها، باید مسیر را بر پایه مستندات و کارشناسی فنی پیش ببرید: اسناد مالکیت و حقابه، سوابق بهره‌برداری از قنات، تعهدنامه قبلی شرکت، و مدارک مربوط به کاهش یا قطع آب را جمع‌آوری کنید؛ سپس ابتدا به‌صورت کتبی از اداره/شرکت آب منطقه‌ای استان یزد رسیدگی، توقف یا محدودسازی بهره‌برداری و انجام کارشناسی فنی را مطالبه کنید. اگر رسیدگی مؤثر انجام نشد، هم امکان پیگیری قضایی برای جبران خسارت و الزام به اقداماتی مانند کاهش پمپاژ و هم امکان درخواست ارجاع به کارشناس رسمی دادگستری (در رشته آب و کشاورزی) برای اثبات رابطه بین چاه‌ها و کاهش آب قنات مطرح شده است.
در مورد حفر دو حلقه چاه جدید در دو سال اخیر، یکی از پاسخ‌ها به ماده ۱۴ قانون توزیع عادلانه آب اشاره کرده و گفته اگر چاه جدید موجب نقصان آب قنات مجاور شود، حافر مکلف به جبران خسارت یا کاهش بهره‌برداری است. همچنین پیشنهاد شده ابتدا شکایت کتبی و تقاضای کارشناسی به شرکت آب منطقه‌ای داده شود و موضوع به کمیسیون رسیدگی به امور آب‌های زیرزمینی ارجاع گردد و رأی آن هم قابل اعتراض در دیوان عدالت اداری است. همزمان می‌توانید در دادگاه عمومی حقوقی، مطالبه خسارت دو سال اخیر و الزام به کاهش پمپاژ را مطرح کنید و برای جلوگیری از ادامه خسارت، حسب شرایط درخواست دستور موقت برای توقف عملیات یا بهره‌برداری تا تعیین تکلیف نهایی بدهید.
درباره تعهد ۲۰ سال پیش برای تزریق آب، یک دیدگاه آن را پس از این مدت «قابل مطالبه مستقیم» ندانسته و توصیه کرده صرفاً به‌عنوان قرینه و دلیل در دعوا استفاده شود؛ در پاسخ دیگر بر امکان طرح دعوا برای الزام به اجرای تعهد و جبران خسارات نیز تأکید شده است. در خصوص پلمپ چاه‌ها نیز تأکید مشترک این است که صرف اعتراض کشاورزان یا صرف کاهش آب قنات برای پلمپ کافی نیست و باید تخلف و ارتباط آن با تضییع حقوق شما با مدارک و کارشناسی احراز شود؛ همچنین گفته شده پلمپ معمولاً زمانی قابل پیگیری جدی‌تر است که ثابت شود چاه‌ها فاقد مجوز بوده یا برخلاف شرایط مجوز و در وضعیت‌های ممنوعه حفر شده‌اند. یکی از پاسخ‌ها نیز توصیه کرده برای این نوع پرونده‌ها از وکیل متخصص دعاوی آب کمک بگیرید.
با سلام؛ موضوع شما دو بخش دارد. بخش اول مربوط به تعهد ۲۰ سال پیش شرکت آب منطقه‌ای برای تزریق آب به قنات است که متأسفانه به دلیل مرور زمان قابل مطالبه مستقیم نیست و بهتر است فقط به عنوان قرینه و دلیل سوءنیت شرکت در دادگاه استفاده شود. بخش دوم و اصلی، حفر دو حلقه چاه جدید در دو سال اخیر است که مبنای قانونی آن ماده ۱۴ قانون توزیع عادلانه آب است و می‌گوید اگر چاه جدید موجب نقصان آب قنات مجاور شود، حافر مکلف به جبران خسارت یا کاهش بهره‌برداری است. ابتدا باید کتباً به شرکت آب منطقه‌ای استان یزد شکایت کنید و کارشناسی فنی بخواهید. سپس موضوع را به کمیسیون رسیدگی به امور آب‌های زیرزمینی ارجاع دهید که مرجع صالح این اختلافات است و رأی آن قابل اعتراض در دیوان عدالت اداری است. همزمان می‌توانید در دادگاه عمومی حقوقی دادخواست مطالبه خسارت دو سال اخیر و الزام به کاهش پمپاژ مطرح کنید و حتماً درخواست کارشناسی رسمی دادگستری در رشته آب و کشاورزی بدهید چون بدون آن دعوا رد میشود. برای جلوگیری از ادامه خسارت، درخواست دستور موقت برای توقف پمپاژ بدهید. اما درباره پلمپ چاه‌ها بدانید که پلمپ فقط با حکم قطعی دادگاه ممکن است و صرف کاهش آب قنات موجب پلمپ نمی‌شود، مگر اینکه ثابت کنید این دو چاه فاقد پروانه قانونی هستند و در منطقه ممنوعه حفر شده‌اند. پس تمرکز اصلی شما باید روی اثبات تأثیر چاه‌های جدید از طریق کارشناسی رسمی، مطالبه خسارت و کاهش پمپاژ باشد، نه پلمپ. توصیه می‌کنم حتماً به یک وکیل متخصص در دعاوی آب مراجعه کنید چون این پرونده بدون کارشناسی رسمی و وکیل، شانس موفقیت بسیار کمی دارد.
سلام وقت بخیر، کاربر ارجمند، با توجه به اینکه حفر چاه‌های آب آشامیدنی بدون رعایت حقوق قانونی و عرفی کشاورزان و بدون توجه به حریم قنات و اراضی مرتعی صورت گرفته و علی‌رغم تعهد شرکت آب منطقه‌ای مبنی بر جبران کاهش آب قنات، این تعهد پس از گذشت بیست سال اجرا نشده است، همچنین حفر دو حلقه چاه جدید در بالادست اراضی زراعی، برای احقاق حقوق خود می‌توانید با جمع‌آوری اسناد مالکیت و مدارک مربوط به حقابه، سوابق بهره‌برداری از قنات، تعهدنامه شرکت و مستندات مربوط به خشک‌شدن رشته قنات، ابتدا از طریق اداره آب منطقه‌ای و شرکت آب منطقه‌ای استان یزد، درخواست بررسی تخلفات و توقف بهره‌برداری از چاه‌های مورد اعتراض را مطرح کنید. در صورت عدم رسیدگی، می‌توانید با تقدیم دادخواست به مرجع قضایی صالح، حسب مورد الزام شرکت به اجرای تعهد، جبران خسارات ناشی از کاهش یا قطع آب قنات و تضییع حقوق مالکانه و حقابه را مطالبه کنید. همچنین با طرح شکایت در مراجع قضایی و درخواست ارجاع موضوع به کارشناسان رسمی دادگستری در رشته آب و کشاورزی، می‌توانید میزان تأثیر حفر چاه‌ها بر خشک‌شدن قنات و کاهش آبدهی آن را اثبات کنید. چنانچه حفر چاه‌ها فاقد مجوز قانونی بوده یا برخلاف شرایط مجوز انجام شده باشد، می‌توانید از مراجع ذی‌صلاح درخواست جلوگیری از ادامه بهره‌برداری و پلمب چاه‌های غیرمجاز را مطرح کنید؛ البته صرف اعتراض کشاورزان یا کاهش آب قنات، به‌تنهایی موجب صدور حکم پلمب نمی‌شود و باید تخلف و رابطه آن با تضییع حقوق شما از طریق مدارک و کارشناسی احراز شود. همچنین در خصوص چاه‌های جدید، با توجه به احتمال ورود خسارت مستمر، می‌توانید ضمن طرح دعوا، حسب شرایط درخواست صدور دستور موقت مبنی بر توقف عملیات یا بهره‌برداری تا تعیین تکلیف نهایی را مطرح کنید.
محمدرضا کلانکی
وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری
چطور پرسش جدید ثبت کنم؟⌄
با ورود به حساب کاربری و انتخاب گزینه ثبت پرسش، موضوع حقوقی خود را بنویسید و حوزه مرتبط را انتخاب کنید تا درخواست شما برای بررسی ارسال شود.
نحوه اعتراض به حفر چاه‌های آب و کاهش آب قن | پرسش حقوقی | دادلاین
