اظهار نامه

برآیند پاسخ‌ها این است که برای اعلام رسمی اعتراض و مطالبه حق از دستگاه اجرایی (مثل اعتراض به کاهش حقوق یا تنزل مقام) می‌توانید از اظهارنامه استفاده کنید و در متن آن، هم به ماده ۱۵۶ قانون آیین دادرسی مدنی به‌عنوان مبنای ارسال اظهارنامه اشاره کنید و هم به تبصره ۴ ماده ۱۶ قانون دیوان عدالت اداری؛ چون طبق این تبصره، در دعاوی مربوط به حقوق استخدامی و تظلم‌خواهی اداری، «طرح درخواست قبلی از دستگاه اجرایی» به‌عنوان مقدمه/شرط طرح شکایت در دیوان مطرح شده و اظهارنامه می‌تواند وسیله‌ای رسمی برای انجام این اعلام قبلی باشد. در عین حال، چند پاسخ تأکید کرده‌اند که اگر هدف شما صرفاً ارسال اخطار/اعتراض به اداره یا مدیر و ثبت آن باشد، استناد به ماده ۱۵۶ کفایت می‌کند؛ اما اگر قصد «شکایت رسمی» و پیگیری قضایی بابت کاهش حقوق و تنزل مقام را دارید، اظهارنامه به‌تنهایی برای رسیدگی کافی نیست و باید مسیر دیوان عدالت اداری را دنبال کنید و در دادخواست/متن شکایت به مقررات مرتبط از جمله مواد مربوط به صلاحیت دیوان (مانند ماده ۱۰) و ماده ۱۶ و تبصره ۴ آن، و نیز مقررات استخدامی مرتبط اشاره شود. یک دیدگاه متفاوت هم مطرح شده که ماده ۱۵۶ را به‌تنهایی کافی نمی‌داند و آن را ناظر به ابلاغ اوراق دانسته و بر لزوم تکیه بر مقررات اداری و استخدامی و قواعد دیوان تأکید کرده است. اقدامات عملی پیشنهادی در پاسخ‌ها این است که در اظهارنامه، تخلف یا اقدام اداری مورد اعتراض و تضییع حقوق استخدامی را دقیق شرح دهید، هدف خود را «اعلام اعتراض پیش از شکایت به دیوان» ذکر کنید، و در صورت طرح موضوع تخلف اداری، به قانون رسیدگی به تخلفات اداری و آیین‌نامه‌های اجرایی آن و مقررات استخدامی خاص دستگاه مربوط هم استناد کنید. همچنین گفته شده استناد به تبصره ۴ ماده ۱۶ برای الزام دستگاه به پاسخگویی ظرف مهلت سه‌ماهه و ایجاد سابقه کتبی (از جمله با اشاره به ماده ۱۲۸۴ قانون مدنی) می‌تواند مفید باشد تا در صورت استنکاف یا پاسخ منفی، زمینه طرح دعوا در دیوان فراهم شود.